StoryTech

ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

- BACcover 18 - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

บทความนี้จะรวบรวมทุกสิ่งทุกอย่างที่ควรรู้เกี่ยวกับหน้าจอสมาร์ทโฟนไว้ในที่เดียวกัน

LCD

เป็นหน้าจอที่ได้รับความนิยมในการใช้งานมากที่สุดในขณะนี้ โดย LCD ย่อมาจาก Liquid-crystal display โครงสร้างของจอจะต้องมีไฟ Backlight เป็นแหล่งกำเนิดแสงให้กับจอ ไฟนี้จะส่องผ่านแผ่น Polarize 2 แผ่นที่วางทำมุมกัน 90 องศา แผ่น Polarize จะอนุญาตให้แสงผ่านได้เพียงทิศทางเดียวเท่านั้น เมื่อวางทำมุม 90 องศาทำให้ไม่มีแสงใดๆ ส่องผ่านไปได้เลย จึงมีการใส่ Liquid crystal เข้าไประหว่างแผ่น Polarize ทั้ง 2 แผ่น โดยเมื่อกระตุ้นด้วยกระแสไฟฟ้า Liquid crystal จะทำการเรียงตัวและเปลี่ยนมุมแสงทำให้สามารถผ่านแผ่น Polarize ได้ทั้ง 2 แผ่น ตัวคริสตัลนี้แหละจะเป็นตัวกำหนดว่าบริเวณไหนแสดงสีขาวหรือดำ จากนั้นชั้นสุดท้ายจะมีฟิลเตอร์สี RGB ที่จะเปลี่ยนจากแสงสีขาวเป็นแสงสีต่างๆ ที่เราได้เห็นบนจอ

- tmpnull - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

จอ LCD เองถูกแบ่งเป็นแบบ Psssive matrix ที่ใช้การควบคุมพิกเซลโดยแบ่งเป็นแถวและคอลัมน์ จอชนิดนี้มีราคาถูก แต่อัตราการรีเฟรชต่ำมาก และอีกชนิดที่ได้รับความนิยมกว่ามากๆ คือ Active matrix จอชนิดนี้มีการเพิ่ม Thin-film transistors (TFTs) เข้ามา ใช้ในการสั่งงานพิกเซลแต่ละพิกเซลแบบแยกอิสระต่อกัน ให้อัตรการรีเฟรชหน้าจอที่สูงกว่า โดยหน้าจอชนิดนี้มีวิธีจัดเรียงผลึก Liquid crystal หลายแบบ โดยมีที่ได้รับความนิยมดังนี้

Twisted nematic (TN)

จอชนิดนี้จะใช้แรงดันไฟฟ้าในการควบคุมการหมุนของ Liquid crystal เมื่อเปลี่ยนแรงดัน มุมของ Liquid crystal ก็จะเปลี่ยนไป ทำให้ได้สีเทาที่ระดับต่างๆ

In-plane switching (IPS)

จอชนิดนี้จะเรียง Liquid crystal ขนานไปกับแผ่น Polarize ทำให้ได้มุมมองภาพที่กว้างกว่า

Vertical alignment (VA)

จอชนิดนี้จะเรียง Liquid crystal ตั้งฉากกับแผ่น Polarize ทำให้แสดงผลสีดำได้สมจริงกว่า

- IPS VS VA Structure - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

เปรียบเทียบระหว่างจอ IPS, TN และ VA

IPS TN VA
ข้อดี -ให้ภาพสีสันสดใส
-มุมมองภาพดีที่สุด
-Color gamut กว้างสุด
-ความเร็วตอบสนองเร็วสุด
-รีเฟรชเรทสูง
-สีสันใกล้เคียง IPS-Contrast Ratio ดีสุด
-รุ่นราคาสูงมีความเร็วในการตอบสนองใกล้เคียง TN
ข้อเสีย ความเร็วในการตอบสนองเร็วสุดได้แค่ 4 ms -สีสันสู้จอชนิดอื่นไม่ได้
-มุมมองภาพแย่
-จอส่วนใหญ่มีความเร็วในการตอบสนองช้า
-ส่วนใหญ่เลิกใช้จอชนิดนี้แล้ว
- vkPiT9r - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS
เปรียบเทียบสีที่ได้จากจอแต่ละชนิดเมื่อมองจากมุมต่างๆ

LTPS

แผ่น Thin-film transistors ที่ใช้ควบคุมพิกเซลแต่ละพิกเซลนั้นทำจาก Polycrystalline silicon ชื่อ LTPS ย่อมาจาก Low-temperature polycrystalline silicon คือ Polycrystalline silicon ที่สังเคราะห์ด้วยอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 650 องศาเซลเซียส ทำให้สามารถผลิตจอที่มีความละเอียดสูงกว่าและมีประสิทธิภาพในหารใช้พลังงานดีกว่าเดิม

สรุป

  • TFT คือจอชนิด Active LCD ที่ใช้แผ่น TFT ในการควบคุมผลึก Liquid crystal
  • IPS คือวิธีการจัดเรียงผลึก Liquid crystal
  • LTPS คือกรรมวิธีการผลิต TFT

OLED

OLED ย่อมาจาก Organic light-emitting diode จอชนิดนี้ใช้สารประกอบอินทรีย์ที่สามารถส่องแสงได้ด้วยตัวเองเมื่อมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน ทำให้ไม่ต้องใช้ Backlight แบบจอ LCD จึงมีข้อดีในการแสดงผลสีดำที่เหนือกว่า สามารถแสดงผลสีดำสนิทได้สมจริง

- oledppt sid 3 728 - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

เวลาแสดงผลสีดำสนิท จอ LCD จะแสดงผลด้วยสีเทาเข้มมากๆ แต่จอ OLED จะแสดงผลเหมือนปิดจออยู่

- Screenshot 6 2 - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

อีกหนึ่งข้อดีของจอ OLED คือแต่ละพิกเซลสามารถส่องแสงด้วยตัวเองแยกอิสระจากกัน จึงสามารถแสดงผลบางส่วนของหน้าจอแบบตลอดเวลาโดยไม่ใช้พลังงานมากได้ จึงเป็นที่มาของฟีเจอร์ Always On Display

- galaxy s9 always on display world clock - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

Always On Display คือการแสดงผลข้อมูลที่จำเป็นบางอย่างบนหน้าจอตลอดเวลา แม้ยามปิดหน้าจออยู่ ส่วนใหญ่จะเลือกแสดงผลเวลา ปริมาณฉบตเตอรี่ และการแจ้งเตือนต่างๆ

และการที่จอ OLED ไม่มีไฟ Backlight จึงสามารถทำจอที่บางและยืดหยุ่น สามารถพับหรือบิดงอได้

- lg flexible display - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

AMOLED

ย่อมาจาก Active-matrix organic light-emitting diode เป็นหน้าจอ OLED ชนิด Active matrix มีตัวควบคุมการเปิดปิดแต่ละพิกเซลแยกจากกัน

Super AMOLED

เป็นชื่อทางการค้าของจอ AMOLED แบบที่มีแผงทัชสกรีนฝังมาในหน้าจอเลย

POLED

ย่อมาจาก Plastic OLED จอ Active OLED ที่เปลี่ยนชิ้นส่วนที่เป็นกระจกมาใช้พลาสติกแทน มีข้อดีคือจอมีความบางและมีความยืดหยุ่น สามารถงอได้

- Flexible OLED thickness - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

ในปัจจุบัน จอ AMOLED โค้งของ Samsung เช่น จอของ Samsung Galaxy S8 นั้นใช้พลาสติกเช่นเดียวกัน

สรุป

  • OLED คือจอที่ใช้สารประกอบอินทรีย์ที่สามารถส่องแสงได้ด้วยตัวเอง
  • AMOLED คือจอ OLED แบบ Active
  • Super AMOLED คือชื่อเครื่องหมายการค้าจอ AMOLED ที่มีแผงทัชสกรีนฝังมาด้วย
  • POLED คือจอ Active OLED ที่ใช้พลาสติก งอได้
  • จอ Samsung AMOLED ใหม่ๆ ก็เปลี่ยนมาใช้พลาสติกเช่นเดียวกัน

Pentile และ Real-Stripe

จอปกติจะใช้ซับพิกเซลสีแดง เขียว และ น้ำเงินสามสีขนาดเท่ากันมาผสมสีเป็นหนึ่งพิกเซลในหน้าจอ แต่ Samsung ได้จดเครื่องหมายการค้า Pentile ขึ้นมาเพื่อเรียกการจัดเรียงพิกเซลบนจอ AMOLED ที่ใช้ขนาดพิกเซลของแต่ละสีไม่เท่ากัน โดยในแต่ละพิกเซลจะมีการแชร์ซับพิกเซลใช้ร่วมกัน ทำให้ผลิตจอที่ความละเอียดสูง ราคาถูก ขนาดเล็กลง กินพลังงานน้อยได้

- different monitor panel types - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

ข้อดีและข้อเสียของจอ LCD และ OLED

  • ปัจจุบันจอ LCD มีราคาถูกกว่าจอ OLED แต่มีการคาดการณ์ไว้ว่าในอนาคตจอ OLED จะมีราคาถูกกว่าจอ LCD
  • จอ OLED บางกว่า น้ำหนักเบากว่า และสามารถบิดงอได้
  • จอ OLED ให้ Contrast ที่สูงกว่า สามารถแสดงผลสีดำจริงๆ ได้
  • เวลาแสดงสีขาว จอ LCD จะใช้พลังงานน้อยกว่า แต่หากแสดงสีดำ จอ OLED จะใช้พลังงานน้อยกว่ามากๆ
  • จอ OLED มีความเร็วในการตอบสนองเร็วกว่าจอ LCD
  • หน้าจอ LCD สู้แสงแดดได้ดีกว่าจอ OLED
  • จอ OLED ปัจจุบันมีอายุการใช้งานสั้นกว่าจอ LCD โดยเฉพาะซับพิกเซลสีน้ำเงินที่เสื่อมเร็วกว่าสีอื่นๆ
  • จอ OLED มีโอกาสเจอปัญหา Burn in สูง ทำให้เกิดภาพค้างบนหน้าจอเป็นเงาลางๆ
- oledvsled feat1 - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

 วิธีถนอมหน้าจอ OLED จากปัญหา Burn-in

  1. ลดแสงสว่างจอ เปิดเท่าที่ต้องการใช้
  2. ลดเวลาการปิดจออัตโนมัติ เพื่อไม่ให้จอถูกเปิดทิ้งไว้เป็นเวลานาน
  3. หลีกเลี่ยงการแสดงผลภาพเดิมซ้ำเป็นเวลานาน (แต่บางส่วนก็หลีกเลี่ยงได้ยาก อย่างเช่น แถบนำทางและแถบแสดงสถานะของสมาร์ทโฟน)
  4. ลดความสดของสีบนจอ สมาร์ทโฟนหลายๆ รุ่นสามารถปรับโปรไฟล์สีเป็น sRGB เพื่อลดความสดของสีหน้าจอได้
  5. เลื่อกใช้ Dark mode/Night mode ให้แอปต่างๆ
- burn in highlight 1024x790 - ทำความรู้จักหน้าจอชนิดต่างๆ LCD, OLED, AMOLED, IPS, LTPS

อ้างอิง

  1. https://www.gamingscan.com/ips-vs-tn-vs-va/
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Liquid-crystal_display
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Low-temperature_polycrystalline_silicon
  4. https://www.pctechguide.com/flat-panel-displays/polysilicon-flat-panels
  5. https://www.quora.com/Which-is-better-LTPS-LCD-or-IPS-LCD
  6. https://www.youtube.com/watch?v=ZcTxI4QoGAo
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/AMOLED
  8. https://www.androidauthority.com/poled-vs-amoled-792869/
  9. https://en.wikipedia.org/wiki/PenTile_matrix_family
  10. http://73.gemeinschaftspraxis-rothascher-shane.de/line/diagram-how-a-lcd-monitor-works.html
  11. http://www.4ktvcomparison.com/ips-tv-vs-va-panel-tv-advantages-and-disadvantages/
  12. https://www.youtube.com/watch?v=MXvKX2nNcsI 
  13. https://www.androidcentral.com/do-you-use-always-display-your-phone 
  14. https://www.lg.com/us/experience-tvs/oled-tv/oled-vs-led 
  15. https://technology.inquirer.net/68323/pixel-2-xl-shows-screen-burn-in-after-only-days-of-use

Tags

Leave a Reply

Related Articles

เรื่องน่าสนใจ

Close
Back to top button
Close
Close